XII edycja konkursu im. Andrzeja Żurowskiego

Protokół końcowy z obrad Kapituły XII edycji Ogólnopolskiego Konkursu im. Andrzeja Żurowskiego

XII edycja Ogólnopolskiego Konkursu im. Andrzeja Żurowskiego na recenzje teatralne dla młodych krytyczek i krytyków teatralnych rozpoczęła się w styczniu 2025 roku. Na konkurs wpłynęło trzydzieści dziewięć prac nadesłanych przez trzynaście osób. Wszystkie teksty spełniały kryteria wymagane w regulaminie konkursu.

Kapituła konkursu im. Andrzeja Żurowskiego w składzie: prof. Bożena Frankowska – teatrolożka, eseistka, historyczka teatru, Sławomira Łozińska – aktorka, Remigiusz Grzela – pisarz, kierownik literacki Teatru Żydowskiego w Warszawie i dr Tomasz Miłkowski – teatrolog i krytyk teatralny, przewodniczący kapituły oceniała prace na posiedzeniach w dniu 9.06.2025 roku w Warszawie.

Przysłane na konkurs recenzje analizowały spektakle prezentowane na deskach różnych teatrów w Polsce. Każda z nadesłanych prac była oceniana indywidualnie przez poszczególnych członków kapituły. Punktowano prace w skali od 0 do 3 punktów. Maksymalnie jeden autor mógł otrzymać 36 punktów.

Do II etapu konkursu (półfinału) kapitula zakwalifikowała teksty następujących recenzentek i recenzentów: Kamila Bujnego (28 punktów), Agaty Drozd (29 punktów), Jana Karowa (32 punkty), Joanny Królikowskiej (31 punktów), Mateusza Leona Rychlaka (28,5 punktu), Agaty Skrzypek (33 punkty) i Wiktorii Wojas (29 punktów).

Do ścisłego finału po kolejnej analizie tekstów Kapituła zgodnie z regulaminem wytypowano piętnaście tekstów pięciorga autorów: Agaty Drozd, Jana Karowa, Joanny Królikowskiej, Mateusza Leona Rychlaka i Agaty Skrzypek.

Laureatką Nagrody Prezydenta Miasta Gdyni XII edycji Konkursu im. Andrzeja Żurowskiego na recenzje teatralne dla młodych krytyczek i krytyków Gdynia 2025 została Agata Skrzypek za udaną próbę ukazania współczesnych dokonań dramaturgicznych i scenicznych realizacji, za dostrzeganie bogactwa źródeł kulturowych, jak w przypadku recenzji ze spektaklu Antygona w Molenbeek. Agata Skrzypek posiadła zdolność przenikliwej interpretacji metafory teatralnej, czego dowodem jest błyskotliwa analiza spektaklu TR Warszawa „Laguna”. Jej recenzje cechuje dbałość o kształt językowy wypowiedzi i jasność rozumowania, a także konsekwencja w merytorycznym analizowaniu spektakli.

Laureatem Nagrody Marszałka Województwa Pomorskiego XII edycji Konkursu im. Andrzeja Żurowskiego na recenzje teatralne dla młodych krytyczek i krytyków Gdynia 2025 został Jana Karow, który zaprezentował w konkursie udokumentowane analizy przedstawień, które są zarazem jasno formułowaną opinią o kondycji współczesnego teatru. Laureat nie poprzestał na ocenie spektakli, ale usytuował je na tle tendencji estetycznych i przemian charakterystycznych dla połowy trzeciej dekady XXI wieku. Zwraca uwagę szczególnie wnikliwa interpretacja klasyki, rozumianej przez recenzenta jako rdzeń tradycji kulturalnej. Merytorycznie recenzje Jana Karowa są dojrzałe, wartościowe i oryginalne.

Przewodniczący kapitały dr Tomasz Miłkowski zaproponował, by Joannie Królikowskiej Sekcja polska AICT Międzynarodowego Klubu Krytyki Teatralnej przyznała nagrodę specjalną, pozaregulaminową, ponieważ różnica w punktacji między tekstami laureatów, a recenzjami pani Joanny Królikowskiej była bardzo niewielka.

Równocześnie Kapituła XII edycji konkursu im. Andrzeja Żurowskiego podkreśliła, że poziom tegorocznej edycji był wysoki i bardzo wyrównany.  Choć było mniej nadesłanych prac na konkurs niż w poprzednim roku, to recenzje były profesjonalne. Młodzi krytycy teatralni świetnie rozumieli założenia konkursu i w swoich recenzjach przedstawione ciekawe tendencje obecne w polskich teatrach.  Nadesłane na konkurs recenzje ciekawie obrazowały konteksty kulturowe i specyfikę opisywanych spektakli teatralnych.

Kapitula zwróciła również uwagę, że modyfikuje się język recenzji teatralnych, częściej pojawiają się elementy analityczno-naukowe. Natomiast w wielu zgłoszonych do konkursu recenzjach dominowała zdecydowanie większa umiejętność opisu sztuki aktorskiej, co wpływa dodatnio na jakość merytoryczną recenzji i ciekawie zróżnicowało pole obserwacji krytycznej. Młodzi recenzenci wykazali się widzą teatrologiczną.

Zgodnie z tradycją i regulaminem finaliści konkursu otrzymali dyplomy i nagrody książkowe, a laureaci również nagrody pieniężne – każda w wysokości 5 tys. złotych.

Laureatom XII edycji konkursu członkowie Kapituły składają serdeczne życzenia dalszego powodzenia w działaniach recenzenckich. Finalistów i uczestników konkursu Kapituła zachęca gorąco do udziału w kolejnej XIII edycji.

Protokół sporządziła Alina Kietrys, sekretarz konkursu