Gombrowicz jak Monty Python

W tak dobrej formie artystów Teatru Miejskiego im. Witolda Gombrowicza w Gdyni nie widzieliśmy już dawno. W ich wykonaniu „Bankiet” według tekstu patrona teatru (skomponowany z opowiadań „Bankiet”, „Biesiada u hrabiny Kotłubaj”, „Pampelan w tubie” i „Filibert dzieckiem podszyty”) ogląda się niczym stylowe wydanie mocno zaprawionych absurdalnym humorem komedii Monty Pythona czy najlepszych odcinków „Kabaretu starszych panów”.
U Gombrowicza na bankiecie
W tej odsłonie Gombrowicz jest autorem odczytanym bez namaszczenia, bez bałwochwalstwa, za to z polotem i komediowym pazurem. Pierwszoplanową rolę w „Bankiecie” – zaadaptowanym z opowiadań Gombrowicza i sprawnie wyreżyserowanym przez Tadeusza Bradeckiego – gra zabawa formą, obrazoburcza groteska i absurdalny humor, które – jak to u Gombrowicza – w demaskatorskim geście przewracają świat do góry nogami. A wszystko podszyte psychologiczną analizą ludzkich motywacji, dystansem do konwenansów, hierarchii społecznej i polskiej tradycji.
Jesteśmy więc w samym środku arystokratycznego światka z czasów młodości twórcy „Ferdydurke” (autorką efektownej stylowej scenografii i wysmakowanych kostiumów jest Hanna Wójcikowska-Szymczak), który – nieustannie biesiadując i oddając się celebrze – karmi się samozachwytem i przekonaniem o własnej wielkości. Ale gdzieś w tle tych megalomańskich dyskursów (wśród nich jest brzmiąca dziś zaskakująco aktualnie teza o wyższości Polaków nad każdą inną nacją) pobrzmiewa zbliżająca się zmiana nastrojów społecznych, a wiatr historii przynosi zapowiedź nadchodzącej katastrofy.
Do trzech razy sztuka
Tadeusz Bradecki – znany z udanych przedsięwzięć reżyserskich m.in. w krakowskim Starym Teatrze i Narodowym Teatrze w Warszawie – w Gdyni reżyseruje po raz trzeci (wcześniej były „Awantury weneckie” Carla Goldoniego w 2014 r. i szekspirowska „Komedia omyłek” na Scenie Letniej w Orłowie w 2016 r.). I w tym przypadku sprawdza się porzekadło, że do trzech razy sztuka. Bo „Bankiet” z tych trzech realizacji jest zdecydowanie najlepszy.
Spektakl rozpisany na pięcioro aktorów (Agnieszka Bała, Dorota Lulka, Rafał Kowal, Szymon Sędrowski, Dariusz Szymaniak), którzy grają w nim po kilka postaci, nie ma słabych ról ani momentów. Każdy z aktorów wyposażony jest w ciekawy pomysł na swoją postać i każdy wzbogaca ją o swój własny arsenał komediowych środków wyrazu. O ile Szymon Sędrowski, Dorota Lulka czy Rafał Kowal w komediowym wydaniu udanie prezentowali się już nie raz, to Agnieszka Bała i Dariusz Szymaniak pokazali w „Bankiecie” nowe ciekawe emploi. A najważniejsze, że cała piątka na scenie tworzy zgraną trupę, grając na wspólny sukces.